Nội dung text Chủ đề 3 SAI SỐ TRONG PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG VẬT LÍ.pdf
1 Hệ đơn vị SI, đơn vị cơ bản và đơn vị dẫn xuất: Trong khoa học có rất nhiều đơn vị được sử dụng, trong đó thông dụng nhất là hệ đơn vị đo lường quốc tế SI (Système International d’unités) được xây dựng trên cơ sở của 7 đơn vị cơ bản. Các đơn vị cơ bản trong hệ SI STT Đơn vị Kí hiệu Đại lƣợng 1 Mét m Chiều dài 2 Kilôgam kg Khối lượng 3 Giây s Thời gian 4 Kelvin K Nhiệt độ 5 Ampe A Cường độ dòng điện 6 Mol mol Lượng chất 7 Candela cd Cường độ ánh sáng Tên và kí hiệu tiếp đầu ngữ của bội số, ƣớc số thập phân của đơn vị Kí hiệu Tên đọc Hệ số Kí hiệu Tên đọc Hệ số Y yotta 1024 y yokto 10-24 Z zetta 1021 z zepto 10-21 E eta 1018 a atto 10-18 P peta 1015 f femto 10-15 T tera 1012 p pico 10-12 G giga 109 n nano 10-9 M mega 106 micro 10-6 k kilo 103 m mili 10-3 h hecto 102 c centi 10-2 da deka 101 d deci 10-1 Ngoài 7 đơn vị cơ bản, những đơn vị còn lại được gọi là đơn vị dẫn xuất. Mỗi đơn vị dẫn xuất có thể phân tích thành các đơn vị cơ bản dựa vào mối liên hệ giữa các đại lượng tương ứng. Thứ nguyên: Đại lƣợng cơ bản Thứ nguyên [Chiều dài] L HỆ ĐƠN VỊ SI, ĐƠN VỊ CƠ BẢN VÀ ĐƠN VỊ DẪN XUẤT
3 Sai số ngẫu nhiên là sai số xuất phát từ sai sót, phản xạ của người làm thí nghiệm hoặc từ những yếu tố bên ngoài. Sai số này thường có nguyên nhân không rõ ràng và dẫn đến sự phân tán của các kết quả đo xung quanh một giá trị trung bình. Để khắc phục sai số ngẫu nhiên, người ta thường tiến hành thí nghiệm nhiều lần và tính sai số để lấy giá trị trung bình. Khi đo n lần cùng một đại lượng A, giá trị trung bình được tính là A A ... A 1 2 n A = n Các xác định sai số của phép đo: a. Sai số tuyệt đối: Được xác định bằng hiệu số giữa giá trị trung bình các lần đo và giá trị của môi lần đo ΔA A A i i với Ai là giá trị đo lần thứ i. Sai số tuyệt đối trung bình của n lần đo được tính theo công thức ΔA +ΔA +...+ΔA 1 2 n ΔA n Sai số tuyệt đối của phép đo là tổng sai số dụng cụ và sai số ngẫu nhiên ΔA = ΔA + ΔAdc b. Sai số tỉ đối (tương đối): Sai số tỉ đối của phép đo là tỉ lệ phần trăm giữa sai số tuyệt đối và giá trị trung bình của đại lượng đó ΔA δA .100% A Sai số tỉ đối cho biết mức độ chính xác của phép đo. Cách xác định sai số phép đo gián tiếp: Sai số tuyệt đối của một tổng hay hiệu bằng tổng các sai số tuyệt đối của các số hạng. Nếu F X Y Z thì ΔF = ΔX ΔY ΔZ Sai số tỉ đối của một tích hay một thương bằng tổng sai số tỉ đối của các thừa số: Nếu Y A X Z thì δA δX δY δZ