Nội dung text 7. BÖLÜM.pdf
Girişimci Açısından Finansal Okuryazarlık Finansal Farkındalık Rehberi 176 1. Finansal Sistemin Yapısı ve İşleyişi Nasıl ki bir aleti kullanmadan önce hangi koşullarda iyi çalıştığı ve hangi ko- şullarda sıkıntı yaşattığı gibi teknik konuları bilmek gerekiyorsa, kişisel finans yönetiminde de konunun uzmanı bir finansçı olmadan çalışma sistemini öğren- mekte fayda görülmektedir. Sistemin yapısını bilmek ayrıca bireyin sistem için- deki konumunu daha net kavramasını sağlacaktır. Finansal sistem denince ilk akla gelmesi gereken husus, ortada bir para yani fon olduğu ve bu fonun arz edenler ile talep edenler arasında nasıl gidip geleceğine karar verilmesi gerektiğidir. Yani finansal sistemin temeli tasarruf sahipleri ile borçlular olmak üzere karşılıklı iki taraftan oluşmaktadır. Pazara gelen sebzeleri almak için oraya giden halk gibi fiziksel ortamda ve ayrıca internette alışveriş sitelerinde olduğu gibi elektronik ortamda bir pazar yani borsa oluşturularak parasını ödünç vermek isteyenler ile fon kullanmak isteyenler bir araya getirilmektedir. Peki bu tasarruf sahipleri kim- dir sorusunun cevabı ise elinde tükettiğinden fazla geliri olan bireyler, firmalar ve devlettir. Bu kişi ya da kurumların yerli ya da yabancı olması yapılan işlemin şeklini değiştirse de piyasaya dâhil olma konusunda bir farklılık arz etmemekte- dir. O zaman parayı verenler yani fon sağlayanlar üç taraf olabiliyorsa, para al- mak isteyenler yani fon talep edenler kimlerdir sorunun cevabı da yine aynı taraf- lardır. Yani siz hem fon sağlayan hem de fon talep eden taraf olabilirsiniz, ki dö- nem dönem her ikisini de yaşamışsınızdır. Yani girişimci olarak kredi çekebilece- ğiniz gibi elde ettiğiniz kârı bankada farklı şekillerde değerlendirebilirsiniz, her iki durumda da sistemin bir parçasısınız. Temel düzeyde alıcı ile satıcının buluştuğu bir ortam sağlayan finansal sis- tem, faaliyetleri yürütürken iki seçenek sunmaktadır. Fon çıkış mekanizması ola- rak tanımlanan bu iki seçenek kısaca şu şekilde özetlenebilir (Yılmaz, 2009): Doğrudan fon akışı: Finansal piyasada fon arz ve talebinin doğrudan il- gililer tarafından yapılmasıdır. Yani doğrudan finansman seçeneği ile iş- lemler aracısız olarak gerçekleştirilir. Dolaylı fon akışı: Fon arz ve talebinin taraflar tarafından doğrudan değil de finansal aracılar vasıtasıyla gerçekleşmesi durumudur. Yani dolaylı finansman seçeneğinde işlemler aracı kullanılarak tamamlanır. Fon akışı sağlanırken borçlu ve alacaklı taraf işlem durumuna göre değişik- lik gösterir yani bankadan kredi çekildiğinde banka fon arz eden konumunday- ken, mevduat hesabına giriş yapıldığında banka borçlu yani fon talep eden du- ANKUZEF