Nội dung text C9-B3-PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG TRÒN-P3-GHÉP GV.pdf
Trang 1 » TOÁN TỪ TÂM PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG Chương 09 1. Phương trình đường tròn 2. Phương trình tiếp tuyến của đường tròn Bài 3. PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG TRÒN Chương 09 Lý thuyết Định nghĩa Vectơ chỉ phương: Phương trình đường tròn có tâm bán kính Dạng 1. Phương trình: Dạng 2. Phương trình: với là phương trình đường tròn tâm bán kính . Phương trình tiếp tuyến tại M0 thuộc (C) Viết phương trình tiếp tuyến với tại điểm Bước 1. Tìm tọa độ tâm của . Bước 2. Tiếp tuyến là đường thẳng Có dạng Phương trình tiếp tuyến tại M0 không thuộc (C) Viết phương trình tiếp tuyến với tại điểm Bước 1. Tìm tọa độ tâm của . Bước 2. Tiếp tuyến là đường thẳng đi qua nên có dạng Bước 3. Tiếp tuyến tiếp xúc với . Giải tìm được mối liên hệ giữa . Chọn phù hợp để kết luận. Phương trình tiếp tuyến song song với đường thẳng Viết phương trình tiếp tuyến với biết song song với Bước 1. Tìm tọa độ tâm của . Bước 2. Tiếp tuyến nên có dạng Bước 3. Tiếp tuyến tiếp xúc với . Giải tìm được so với điều kiện để kết luận.
Trang 2 » TOÁN TỪ TÂM PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG Chương 09 3. Vị trí tương đối Phương trình tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng Viết phương trình tiếp tuyến với biết vuông góc với Bước 1. Tìm tọa độ tâm của . Bước 2. Tiếp tuyến nên có dạng Bước 3. Tiếp tuyến tiếp xúc với . Giải tìm được so với điều kiện để kết luận. Giữa đường thẳng & đường tròn Cho và đường tròn tâm ✓ ✓ ✓ Giữa đường tròn & đường tròn Cho đường tròn có tâm , bán kính và đường tròn có tâm , bán kính . Giả sử . Ta có: ✓ Hai đường tròn tiếp xúc ✓ Hai đường tròn cắt nhau
Trang 3 » TOÁN TỪ TÂM PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG Chương 09 Dạng 1. Nhận diện phương trình đường tròn – tìm tâm & bán kính Lời giải (1) 2 2 x y x y + + − + = 2 4 9 0 (1) Ta có: a b c = − = = 1 2 9 ; ; 2 2 + − = + − a b c 1 4 9 0 Vậy phương trình (1) không phải là phương trình đường tròn. (2) 2 2 x y x y + − + + = 6 4 13 0 (2) Ta có: 2 2 a b c + − = + − = 9 4 13 0 Suy ra phương trình (2) không phải là phương trình đường tròn. (3) 2 2 2 2 6 4 1 0 x y x y + − − − = (3) Ta có: ( ) 2 2 1 3 3 2 0 2 + − − − = x y x y . Suy ra: 2 2 2 2 3 1 15 1 0 2 2 4 P a b c = + − = + − − = Vậy phương trình (3) là phương trình đường tròn tâm 3 1 2 I ; bán kính 15 2 R = (4) 2 2 2 2 3 9 0 x y x y + + − + = (4) Phương trình (4) không phải là phương trình đường tròn vì hệ số của 2 x và 2 y khác nhau. Các dạng bài tập Phương trình đường tròn có tâm bán kính Dạng 1. Phương trình: » Tìm tâm: lấy hệ số tự do trong ngoặc . » Tìm bán kính: . Dạng 2. Phương trình: » Tìm tâm: lấy hệ số trước x/y . » Tìm bán kính: . » Điều kiện: . Phương pháp Ví dụ 1.1. Trong các phương trình sau, phương trình nào là phương trình đường tròn? Tìm tâm và bán kính nếu có. (1) (1) (2) (2) (3) (3) (4) (4)
Trang 4 » TOÁN TỪ TÂM PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG Chương 09 Lời giải (1) Tìm điều kiện của m để (C m ) là phương trình đường tròn. Điều kiện: 2 2 a b c + − 0 ( ) 2 2 2 2 4 2 6 0 5 15 10 0 1 m m m m m m m + − − + − + (2) Nếu (C m ) là phương trình đường tròn hãy tìm toạ độ tâm và bán kính theo m Với điều kiện trên thì đường tròn có tâm I m m ( ; 2 2 ( − )) và 2 R m m = − + 5 15 10 Lời giải (1) Chứng minh rằng (C m ) là phương trình một đường tròn. Ta có ( ) 2 2 2 2 2 2 4 2 4 1 0 2 2 2 m m m a b c m + + + + + − = − + − − = Suy ra (C m ) là phương trình đường tròn với mọi m (2) Tìm tập hợp tâm các đường tròn khi m thay đổi. Đường tròn có tâm I: 2 2 4 2 I I m x m y + = − + = suy ra 1 0 I I x y + − = Vậy tập hợp tâm các đường tròn là đường thẳng : x y + − =1 0 (3) Chứng minh khi m thay đổi họ các đường tròn (C m ) luôn đi qua hai điểm cố định. Gọi M x y ( 0 0 ; ) là điểm cố định mà họ (C m ) luôn đi qua. Khi đó ta có: ( ) ( ) 2 2 0 0 0 2 4 1 0, o x y m x m y m m + + + − + + + = ( ) 2 2 0 0 0 0 0 1 2 4 1 0, o − − + + + − + = x y m x y x y m 0 0 0 2 2 0 0 0 0 0 1 0 1 2 4 1 0 0 x y x x y x y y − + = = − + + − + = = hoặc 0 0 1 2 x y = = Vậy có hai điểm cố định mà họ ( ) C m luôn đi qua với mọi m là M1 (−1 0; ) và M2 (1 2; ) . Ví dụ 1.2. Cho phương trình (1) Tìm điều kiện của để là phương trình đường tròn. (2) Nếu là phương trình đường tròn hãy tìm toạ độ tâm và bán kính theo m Ví dụ 1.3. Cho phương trình đường cong : (1) Chứng minh rằng là phương trình một đường tròn. (2) Tìm tập hợp tâm các đường tròn khi m thay đổi. (3) Chứng minh khi m thay đổi họ các đường tròn luôn đi qua hai điểm cố định.