Nội dung text 1. BÖLÜM.pdf
BİRİNCİ BÖLÜM İLK YARDIM VE ÖNEMİ 1.1.İLK YARDIM İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 1.1.1.İlk Yardım ve İlk Yardımcı Tanımı İlk yardım, herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, haya- tın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın, mevcut araç gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.1 Acil tedavi ünitelerinde, hasta ve yaralılara doktor ve diğer sağ- lık personeli gibi ehliyetli kişilerce yapılan tıbbi müdahalelere acil tedavi denir ve ilk yardım ile karıştırılmamalıdır. İlk yardım eği- timi almış olmak bir kişiyi sağlık personeli yapmaz. İlk yardım bir kaza anında ya da hayatı tehlikeye düşüren durumlarda uygula- nabilen kolay, basit, fakat hayat kurtarıcı yöntemlerdir.2 İlk yardımın tanımında belirtilen amaç doğrultusunda hasta veya yaralıya tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç gereçlerle, ilaçsız uygulamaları yapan eğitim almış kişi yada kişilere ilk yar- dımcı denir.3 İlk yardımcı, en azından “Tedbir, Telekominikasyon, Triaj, Tanı, Tedavi ve Taşıma” olarak bilinen “İlk yardımın 6T kuralı” bilgilerini sürekli tazelemeli, ilk yardım uygularken elindeki kay- nakları en iyi biçimde değerlendirmeli ve kullanabilmelidir.4 1 İnan,H.F., Kurt, Z. ve Kubilay, İ. (2011). Temel İlkyardım Uygulamaları Eğitim Kitabı, T.C. Sağlık Bakanlığı, Ankara. 2 Kural, N., (1993) Sağlık Personeli Önlisans Eğitimi AÖF yayınları No:347, Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi, Eskişehir. 3 İnan, Kurt, Kubilay, A.g.e. 4 Umur, Y.F., (2011). İlk Yardım, T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Aile Eğitim Programı, Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ankara.
4 uyarılara cevap vermesi beklenir. Ancak hasta, yaralı veya kaza- zede de; Birinci derece bilinç kaybı var ise sözlü ancak yüksek sesli uya- ranlara cevap verir. İkinci derece bilinç kaybı var ise sözlü uyaranlara cevap ver- mez, ağrı veya acı veren uyaranlara cevap verir. Üçüncü derece bilinç kaybı var ise tüm uyaranlara karşı tepki- siz kalır ve cevap vermez. Bilinç kontrolü yapıldıktan sonra eğer hiçbir uyarana cevap alı- namıyorsa çevrede başka kişiler varsa 112 (Acil Çağrı Merkezi) arattırılır ve varsa OED (Otomatik Eksternal Defibilatör) getiril- mesi söylenir. Etrafta kimse yoksa önce 112 aranır ve varsa OED getirilir ve hastanın yanına dönülür. Bak, dinle, hisset metoduyla hastanın soluk alıp almadığı kontrol edilir. 1.1.3.1.Temel Yaşam Desteği Eğer hasta, yaralı veya kazazede de solunum yoksa kalbin dur- duğu da düşünülerek Temel Yaşam Desteğine (TYD) başlanır. İlave yardım gelene kadar ilk yardımın CAB’si uygulanır8 . Amerikan kalp vakfı (AHA) tarafından 2015 yılında yapılan güncelleme ile temel yaşam desteği; C, (Circulation) Dolaşım, A, (Airway) Havayolu, B, (Breathing) Solunum, Müdehale sırası ile temel tedavi prensibi olarak belirlenmiş ve temel yaşam desteğinin tanımını oluşturmuştur.9 ’ 10 ’ 11 Temel yaşam desteği konusunu daha iyi anlaşılabilmesi için 8Gavin, D. P. et al., 2015 9 Çalangu, Ç., (1998), Acil Dahiliye, Klinik Bakteriyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı, 3.baskı, İstanbul. 10 Kutlu, A., Kapıcıoğlu, S., (1997), Kazalar ve Acil Tedaviler, Selçuk Üniversitesi Basımevi, 1.Baskı, Konya. 11 Türkiye Kızılay Derneği, (2001), İlkyardım Eğitimi Kaynak Kitabı, Pelin Ofset,1. Baskı, Ankara. ANKUZEF