Nội dung text Chương Năm preview.pdf
Chương Năm. Khủng hoảng nhân tính Người trẻ Việt Nam đang phải sống một cuộc sống 2 mặt. Đây là biểu hiện đầu tiên của Khủng Hoảng Nhân Tính ( identity crisis ). Họ cảm thấy bị bó buộc vì những tục lệ truyền thống, muốn thoát ra khỏi những điều bất hợp lí và hoà mình vào với cuộc sống hiện đại. Sự tự do thông tin, kết nối toàn cầu là thứ họ có trong tay, nhưng sự truyền thống là thứ họ phải đeo trên mặt. Họ tự tạo ra một con người có hai nhân cách, một truyền thống, một hiện đại, một sự nổi loạn ngấm ngầm, không biểu hiện ra ngoài, nhưng bên trong thì đang gào thét được thoát kén. Tốc độ lớn lên của các thế hệ sau càng ngày càng nhanh hơn các thế hệ trước, từ việc tiếp cận công nghệ, đến lao động, đến yêu đương ( vâng, và tất nhiên là cả tình dục ), thế hệ trẻ đều làm sớm hơn cha mẹ mình. Sự kết nối toàn cầu nhờ internet đã định hình một phần rất lớn đến tính cách của họ, mà tôi dám nói, có khi còn hơn cả sự dạy dỗ từ cha mẹ. Họ đang khám phá tất cả mọi loại văn hoá, tư duy có trên mọi ngóc ngách của trái đất này, từ những điều đẹp đẽ hay ho cho đến những điều tối tăm xấu xa nhất. Tâm hồn của họ rộng mở và giàu có trù phú hơn cha mẹ, ông bà rất nhiều, họ hiểu và sống theo những thứ khái niệm mà thế hệ trước còn không thể gọi tên. Sâu thẳm trong trái tim, họ vẫn yêu thương gia đình, vẫn có một lòng tự hào rất lớn lao với quê hương, quốc tịch, văn hoá và gia đình, nhưng tâm trí họ biết rằng mình phải khai phá những con đường mới. Dù là công việc, lối sống hay chuyện tình dục. Họ thầm cảm thấy bức bối với sự bó buộc, và, cách duy nhất họ có thể làm để đối phó với sự day dứt ấy, chính là tạo ra một con người với hai nhân cách. Họ thường từ chối, xa lánh các buổi tụ tập họ hàng, sum họp gia đình, họ cố gắng tách biệt bản thân ra khỏi những lề thói cũ, thậm chí chấp nhận một lối sống cô độc, không giao tiếp nhiều với bạn bè người thân. Họ tìm thấy sự an ủi và hoà hợp trong “cộng đồng” của mình nhiều hơn là ở trong gia đình. Những “phe phái”, hội nhóm thì xuất hiện càng ngày càng nhiều, và theo đó, “buồng vang thông tin” ( echo chamber ) cùng “ý thức hệ cực đoan” ( radical ideology ) cũng vì thế mà mạnh lên trong xã hội. Họ chỉ sẵn sàng lắng nghe, tin tưởng những người cùng trong “giới”, và từ chối tất cả những niềm tin, quan điểm, lối sống của các “phe phái” khác, như là một cơ chế tự vệ. Tôi có đang miêu tả một người em, một người cháu mà bạn biết không?
Hay là, tôi đang mô tả chính bạn? Phàm đã là loài người, ai ai cũng có một nhu cầu sâu thẳm, đó là được sống đúng với những gì mà tâm hồn mình yêu cầu, nếu ai cũng có thể tự do làm những điều mình yêu, làm những điều mình đam mê, thì chiến tranh sẽ càng ngày càng ít, và hoà bình càng ngày càng lan rộng, đó không phải điều gì quá khó hiểu, thế giới trong thời kì chúng ta, đã ít chiến tranh hơn giai đoạn phong kiến, trung cổ, thì tương tự, thế giới của con em chúng ta sẽ chẳng còn cảnh đầu rơi máu chảy, đó là một năng lực suy luận cơ bản. Hoặc ít nhất, đó là những gì mà các bạn trẻ thời nay đang hướng tới. Họ thích ý tưởng của sự hoà hợp, “cooperation will bring you more power than confrontation” - sự thoả hiệp sẽ đem đến cho bạn nhiều sức mạnh hơn là sự đối đầu, họ đang cố gắng tạo ra một xã hội công khai, nơi mà ai cũng được chấp nhận, yêu thương. Ít nhất là họ nghĩ như thế. Thực ra, sự mong muốn thoát kén này đã xảy ra ở Nhật Bản, Hàn Quốc vài chục năm về trước, và cũng có nhiều điểm khá giống với phong trào Hippie ở Mỹ vào những năm 1950. Tôi cũng sẽ nói về những điều ấy rất sớm thôi Những con người sống hai mặt, họ không lừa dối ai, mà chỉ đang lừa dối chính bản thân mình. Họ phải đứng trước một câu hỏi vô cùng lớn, họ phải đứng trong một ngã ba, mà chẳng biết đường nào mới là con đường đúng, họ phải lựa chọn giữa những đáp án mà chính họ còn chẳng có kĩ năng giải đề. “Trở thành con người như bản thân mong muốn, hay trở thành con người như xã hội mong muốn”. Họ chưa bao giờ trả lời được câu hỏi này, câu trả lời duy nhất, an toàn nhất đó mà họ biết là “cả hai”. Họ nghĩ rằng một ngày, khi thế hệ trước hiểu và chấp nhận, họ có thể thoát kén và sống với con người thực sự của mình, nhưng ngày ấy mãi chưa đến, nên họ cứ phải tạm thời đối phó như vậy. Tạm thời đối phó nhiều năm, họ không còn biết đâu mới chính xác là “con người thật” của mình. Đó chính là cơn “khủng hoảng nhân cách” ( identity crisis ) mà tất cả những nước đang trên đà phát triển đều phải đối mặt, như một bước tiến hoá tự nhiên, cả ở mặt cá nhân, lẫn ở mặt xã hội. Đây là một điều rất nguy hiểm, nhưng cũng có nhiều cơ hội, nếu như được làm đúng. Bởi vì khủng hoảng nhân cách chính là bước đầu tiên trong quá trình phát triển, tiến hoá về mặt bản ngã của một con người. Không chỉ giới trẻ, mà chính những con người thuộc thế hệ 9x, 8x, 7x cũng đã từng trải qua giai đoạn này. Trước đây, câu hỏi của thế hệ chúng ta là “tôi đang phải làm gì?”, thì giờ, bọn trẻ đang trả lời câu hỏi “tôi thực sự là ai?”. Bạn còn nhớ những năm vật lộn và mệt mỏi không? Bạn có nhớ những ngày làm việc từ 8h sáng đến 10h tối mới đặt chân đến nhà, nghỉ ngơi và giải trí được vài phút, rồi sáng hôm sau 6h lại tiếp tục phải chiến đấu không? Bạn còn nhớ câu hỏi trong đầu khi bạn đánh nhau với cái chuông báo thức vào buổi sáng hôm đó chứ? “Tại sao mình lại phải dậy nhỉ?”, “tại sao mình phải làm điều này?”, “mình đang kiếm tiền cho ai?”, và “bao giờ thì mình mới được thực sự làm điều mình muốn?”. Và đến cuối cùng, thì giấc mơ của bạn đã chẳng trở thành hiện thực. Bạn
nhưng cũng ngập tràn vấn đề mới. Thậm chí trong cả cái poster to nhất, quan trọng nhất, thường xuyên được quảng cáo nhất, thì cũng là hình ảnh một gương mặt, nhìn thẳng vào camera, và có một đường thẳng ở giữa chẻ đôi, bên trái là mặt Daniel Park, bên phải là mặt James Lee. Một con người, hai nhân cách. Khủng hoảng nhân cách. Đó mới chính là thông điệp thực sự của bộ truyện tranh này, không phải là cuộc chiến đấu giữa Daniel Park và những kẻ bắt nạt, cũng không phải cuộc chiến của cậu với những sự kiện cuộc đời, mà là cuộc chiến của hai nhân cách. Tất cả những điều này xảy ra, bởi vì “chủ nghĩa ngoại hình” - lookism - đang bao trùm tư tưởng và văn hoá của người trẻ Hàn Quốc. Một mặt, họ cần phát triển ngành du lịch, công nghệ, và giải trí ( những thứ này đa phần phải học từ phương Tây ) để đẩy mạnh sự giàu có của đất nước, một mặt, họ vẫn phải duy trì văn hoá tâm linh, truyền thống của mình. Áp lực từ việc Tây Hoá quá nhanh, với tiền bạc và của cải được đặt lên hàng đầu, đã sinh ra tầng lớp chaebol, những gia tộc hùng mạnh ở Hàn Quốc, đứng đầu là những ông trùm của các công ty công nghệ. Quyền lực của họ lớn đến mức nào, bạn hãy tra google nhé, tôi không tiện nói ra ở đây. Để vươn tầm thế giới, thì cần đẹp, sang, xịn, mịn, hoàn hảo, ngành công nghiệp K-Pop muốn thành công, thì những ngôi sao phải đẹp, bất chấp mọi giá, dù là bệnh tật, suy dinh dưỡng, bạo hành. Nào, giả sử ở Việt Nam mình, xuất hiện tầng lớp siêu giàu, thì bạn có muốn tham gia tầng lớp ấy không? Nhất là khi bạn... cũng giàu ấy? Bạn có muốn cảnh sát phải cúi đầu khi gặp mình không? Bạn có muốn những anh chàng, cô gái trẻ tuổi, xinh đẹp phải mặc đồ người hầu và quỳ xuống lau giày cho bạn không? Bạn có muốn đi một chiếc Rolls Royce Phantom, bước xuống xe là cả con đường phải ngoái lại nhìn ngưỡng mộ không? ( suy cho cùng, sự ghen tị của người nghèo là món ăn vặt yêu thích của người giàu, không phải món chính, ăn vặt thôi ). Nào, nếu có nhiều tiền, bạn có thích trở thành một người như thế không? Chaebol chính là những kẻ như vậy. Những kẻ thuộc tầng lớp tinh tuý (elite), mà tôi thấy có khá nhiều người trong xã hội Việt Nam muốn trở thành. Nếu như đất nước không có tài nguyên thiên nhiên trù phú, không có nhiều đất đai vàng bạc, thì phải làm gì để giàu? À! Làm những ngành như máy móc, hoặc truyền thông, chọn truyền thông đi. Vậy làm truyền thông thế nào để giàu? À! Gái phải đẹp, trai phải hoàn hảo. Vậy làm thế nào để gái đẹp, trai hoàn hảo? À! Phẫu thuật thẩm mỹ, luyện tập điên cuồng, ăn kiêng kiệt sức. Làm ơn, đừng nói mệt. Tôi còn phải lo cho sự nghiệp chính trị, đối mặt với kẻ thù quốc gia, và hàng nghìn những thứ kinh khủng khác, đừng có than là “mệt quá, kiệt sức quá” hay “nhân quyền ở đâu”, ở đây chẳng có