Title 7. BÖLÜM.pdf ✅

Seyahat ve Turizm Seyahat ve Turizm Endüstrisi Turizm küresel öneme sahip ve pek çok sektörü etkileyen bir endüstri yapısını ifade eder. Turizm endüstrisinin pek çok sektörü kapsamasından dolayı, tam olarak ölçülmesi pek de kolay değildir. Zira endüstrinin içerisinde dolaylı olarak yer alan pek çok sektör başka endüstrilerin içerisinde sınıflandırı- labilmektedir. Dünya Turizm Örgütü’ne (WTO) göre, turizm dünyanın en büyük endüstrisini oluşturmaktadır. Dünya Se- yahat ve Turizm Konseyi’ne (WTTC) göre, farklı en direkt aktiviteleri kapsayan seyahat ve turizm 2002 yılında küresel çapta Gayri Safi Milli Gelir üzerinde % 10 ve istihdam üzerin- de % 7.8’lik bir katkı sağlamaktadır. Yaklaşık olarak her 12 çalışandan biri turizm endüstrisinde çalışıp, toplam çalışan kişi sayısı yaklaşık 199 milyon kişidir1 . Seyahat ve turizmin ülke ekonomisi üzerinde olumlu et- kileri bulunmaktadır. Seyahat ve turizmin temel yararları iş yaratma ve gelir sağlama fonksiyonlarıdır. Sanayi mallarına oranla çok büyük yatırımları gerektirmemesi, iyi planlandığı zaman çevre üzerinde duyarlı bir endüstri oluşu ve sosyal gelişmişlik düzeyi üzerindeki olumlu yansımaları nedeniyle turizm endüstrisinin ülkeye katkısı büyüktür. Bununla birlik- te, turizm nedeniyle tarihi ve turistik yerlerin harap edilmesi, ağaçların kesilmesi, sahil şeritlerinin betonlaşması ve kültürel erozyon gibi olumsuz yönlerinin olduğuna ilişkin görüşler de bulunmaktadır. Turizm endüstrisinin büyüklüğünü belirleyen bir diğer etmen turistik ziyaret ve seyahat rakamlarıdır. 2002 yılında, 702.6 milyon uluslararası turist dünya çapındaki turizm yerle- rini ziyaret etmiştir. Aynı yıl, turizmden elde edilen gelir yak- laşık 474 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu rakamla- 1 Lesley Pender ve Richard Sharpley (2005), The Management of Tourism, Sage Publications, s. 2-3.
420 Seyahat ve Turizm rın önümüzdeki yıllarda da gelişme göstereceği tahmin edil- mektedir. Dünya Turizm Örgütü’nün projeksiyonlarına göre, 2020 yılı itibariyle turizm endüstrisi çerçevesinde seyahat eden kişi sayısının 1.56 milyarı aşacağı tahmin edilmektedir. Bu rakamın 1.18 milyarı bölgeler arası seyahatleri ortaya ko- yarken, 377 milyon kişi uluslararası nitelikli uzun seyahatler yapacaktır. Bir bütün olarak (hem ulusal hem de uluslararası) seya- hat ve turizm 4.235 trilyon dolar değerindeki aktivitelere kar- şılık gelmektedir. WTTC’ye göre turizm endüstrisi 4.3 trilyon dolarlık bir endüstriyi ifade etmektedir. Bu rakamlar seyahat ve turizmin her düzeyde büyük bir endüstriyel yapıyı işaret ettiğini göstermektedir. Turizm ve seyahat; bu rakamlar ile sınırlı olmayıp, en direkt düzeydeki pek çok endüstri ve sek- tör ile ortaklaşa hareket etmektedir. Her bir endüstri birbiri üzerinde etki yaratmaktadır. Tablo 36. Uluslararası Turizm Gelirlerinden En Yüksek Pay Alan On ülke Sıra Ülke Milyar Dolar 2004/2003 Değişim %’si Toplam Turizm Gelirleri İçindeki Payı 2003 2004 2003 2004 Dünya 525 622 18.5 100 100 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Amerika İspanya Fransa İtalya Almanya İngiltere Çin Türkiye Avusturya Avustralya 64.3 39.6 36.6 31.2 23.1 22.7 17.4 13.2 14.0 10.3 74.5 45.2 40.8 35.7 27.7 27.3 25.7 15.9 15.4 13.0 15.9 14.1 11.5 14.4 19.9 20.3 47.7 20.5 10.0 26.2 12.2 7.5 7.0 5.9 4.4 4.3 3.3 2.5 2.7 2.0 12.0 7.3 6.6 5.7 4.5 4.4 4.1 2.6 2.5 2.1 Kaynak: WTO (2005), “World Tourism Barometer”, 3 (2), s. 1-10. Aydemir ve Çevirgen, (2006), s. 55’den alınmıştır.
421 Seyahat ve turizme yönelik talep, diğer pek çok ekono- mik aktivitedeki talepten daha hızlı bir biçimde gelişim gös- termektedir. Turizm deneyimi, geçtiğimiz yüzyılda olduğu gibi içinde bulunduğumuz yüzyılda da devam edecek gibi görünmektedir. Rakamlar da bunu destekler nitelikteki bir trendi ortaya koymaktadır. Dramatik bir biçimde II. Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası turist sayısının hemen hemen her yıl artış gösterdiği görülür. 1950 yılında dünya çapındaki kayıtlı turist sayısı sadece 25 milyon kişi idi. 1992 yılında ise bu rakam yaklaşık 476 milyona ulaşmıştır. Günümüzde ise turist sayısı küresel çapta 702 milyon kişiyi aşmış ve 2020 yı- lında ise 1.56 miyar kişiden fazla insan, turist olarak bölgeler arası veya ülkeler arası seyahat edeceği tahmin edilmektedir2 . Uluslararası turizm gelirlerinden en çok pay alan ülkeler sıralamasında Amerika 2004 yılında 74.5 milyar dolar ile ilk sırada yer almaktadır. Bir önceki yıla göre bu ülkedeki yüzde- lik değişim % 15.9 oranında artış göstermiştir. Amerika’yı İspanya ve Fransa takip etmektedir. Durum Türkiye bakımın- dan değerlendirildiğinde; 2004 yılında 15.9 milyar dolarlık bir gelir elde edilmiştir. Bir önceki yıl olan 2003 yılına göre, % 20.5’lik bir artış olduğu görülmektedir. Uluslararası turizmin toplam turizm içindeki payı bakımından Türkiye 2004 yılında % 2.6’lık bir paya sahiptir. Bu pay Amerika için 2005 yılında % 12’dir3 . Turizm ve seyahat endüstrisine ilişkin gelişimi işaret eden bu olgu ve rakamlar esasında dolaylı bir takım deneyim- ler hakkında ipuçları vermektedir. Bu rakamların artışını te- tikleyen etmenler düşünüldüğünde farklı yaklaşımlar hak- kında spekülasyonlar yapmak elbette mümkündür. Ancak insanların boş zamanlarını değerlendirme amacıyla turizme yöneldiklerini söylemek yanlış olmayacaktır. Zira eğlence ile özdeşleşmede en baskın alanlardan biri olan seyahat ve tu- rizm, eğlence pazarlamasının en geniş alanlarından birine 2 Pender ve Sharpley, a.g.e., s. 2-3. 3 Cengiz Demir ve Aydın Çevirgen, Turizm ve Çevre Yönetimi, Nobel Yayıncılık, Ankara, s. 55. ANKUZEF