Title Chuyên đề 57. ĐẠI CƯƠNG HOÁ HỮU CƠ-NGUYỄN VĂN LUYỆN-THÁI NGUYÊN.docx ✅

NGUYỄN VĂN LUYỆN – THÁI NGUYÊN CHUYÊN ĐỀ 57. ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ Nhóm Thầy: Nguyễn Quốc Dũng – Tel & Zalo: 0904.599.481 Page 1 CHUYÊN ĐỀ 57. ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ Phần A. LÝ THUYẾT I. HỢP CHẤT HỮU CƠ VÀ HOÁ HỌC HỮU CƠ 1. Khái niệm a) Eugenol (có trong cây hương nhu) b) Limonene (có trong vỏ quả chanh, cam… c) Tinh bột (có trong gạo, khoai, sắn,…) Hình 57.1. Một số hợp chất hữu cơ trong tự nhiên Hợp chất của carbon là hợp chất hữu cơ (trừ một số các hợp chất như carbon monoxide, carbon dioxide, muối carbonate, cyanide, carbide,...). Hoá học hữu cơ là ngành hoá học chuyên nghiên cứu các hợp chất hữu cơ. 2. Đặc điểm chung của các hợp chất hữu cơ a) Về thành phần và cấu tạo : Hợp chất hữu cơ nhất thiết phải chứa carbon. Các nguyên tử carbon thường liên kết với nhau đồng thời liên kết với nguyên tử của các nguyên tố khác như H, O, N, S, P, halogen,... Liên kết hoá học ở các hợp chất hữu cơ thường là liên kết cộng hoá trị. b) Về tính chất vật lí : Các hợp chất hữu cơ thường có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp (dễ bay hơi) và thường không tan hoặc ít tan trong nước, nhưng tan trong dung môi hữu cơ. c) Về tính chất hoá học : Đa số các hợp chất hữu cơ khi bị đốt thì cháy, chúng kém bền với nhiệt nên dễ bị phân huỷ bởi nhiệt. Phản ứng của các hợp chất hữu cơ thường xảy ra chậm, không hoàn toàn, không theo một hướng nhất định, thường cần đun nóng hoặc cần có xúc tác. II. PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ Hợp chất hữu cơ được phân thành hydrocarbon và dẫn xuất của hydrocarbon.  Hydrocarbon là những hợp chất được tạo thành từ hai nguyên tố C và H. Hydrocarbon lại được phân thành hydrocarbon no (Ví dụ CH 4 , C 2 H 6 ) ; hydrocarbon không no (Ví dụ CH 2 = CH 2 ) ; hydrocarbon thơm (Ví dụ C 6 H 6 ).  Dẫn xuất của hydrocarbon: Khi một hay nhiều nguyên tử hydrogen trong phân tử hydrocarbon được thay thế bằng một hay nhiều nguyên tử hay nhóm nguyên tử khác (thường chứa oxygen, nitrogen, sulfur,

NGUYỄN VĂN LUYỆN – THÁI NGUYÊN CHUYÊN ĐỀ 57. ĐẠI CƯƠNG VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ Nhóm Thầy: Nguyễn Quốc Dũng – Tel & Zalo: 0904.599.481 Page 3 3. Phổ hồng ngoại và nhóm chức Phương pháp phổ hồng ngoại (Infrared Spectroscopy, được viết tắt là IR) là phương pháp vật lí rất quan trọng và phổ biến để nghiên cứu cấu tạo phân tử hợp chất hữu cơ. Mỗi liên kết trong phân tử hợp chất hữu cơ hấp thụ một vài bức xạ hồng ngoại đặc trưng cho liên kết đó. Phổ hồng ngoại của một chất được máy phổ ghi lại tự động khi cho nguồn bức xạ hồng ngoại đi qua chất nghiên cứu. Phổ hồng ngoại thường biểu thị sự phụ thuộc của độ truyền qua (%) của bức xạ hồng ngoại vào số sóng (cm -1 ). Các cực tiểu truyền qua (hoặc cực đại hấp thụ) ứng với dao động của các liên kết trong phân tử chất nghiên cứu được gọi là các tín hiệu (hoặc peak). Dựa vào các số sóng hấp thụ đặc trưng trên phổ IR có thể dự đoán nhóm chức trong phân tử chất nghiên cứu. Hãy quan sát phổ hồng ngoại của ethanol (Hình 57.3) và cho biết số sóng hấp thụ đặc trưng của liên kết O-H, liên kết C-H và liên kết C-O nằm trong khoảng nào. Hình 57.3. Phổ hồng ngoại của ethanol Bảng 57.2 là số sóng đặc trưng của một số nhóm chức cơ bản (phổ hồng ngoại). Bảng 57.2. Số sóng hấp thụ đặc trưng trên phổ hồng ngoại của một số nhóm chức cơ bản