Content text CQ_Năm 3_Dược lý 1.pdf
5 Các quá trình hấp thu, phân phối, chuyển hóa và đào thải thuốc • Dược động học (pharmacokinetic) là môn học nghiên cứu tác động của cơ thể trên thuốc • Dược lực học (pharmacodynamic) là môn học nghiên cứu tác động của thuốc trên cơ thể • Dược lâm sàng (clinical pharmacy) môn học của Ngành Dược nhằm tối ưu hóa việc sử dụng thuốc trong điều trị và dự phòng bệnh dựa trên kiến thức về Dược và Y Sinh Học Thuốc IV Gan Chuyển hóa Ngăn trung tâm Gắn protein Thuốc tự do Bài xuất nước tiểu Ngăn ngoại biên (mô) Nơi tác động (Recepter) Tác dụng điều trị hoặc tác dụng gây độc Các quá trình hấp thu, phân phối, chuyển hóa và đào thải thuốc 7 Mô hình ngăn • Mục đích của mô hình ngăn để đơn giản hóa sự phân bố và loại trừ thuốc trong cơ thể • Ngăn là tập hợp những mô hay dịch có cùng lưu lượng máu và ái lực với thuốc ❑ Ngăn mô tưới máu nhiều (ngăn trung tâm): Tim, gan, thận ❑ Ngăn mô tưới máu ít (ngăn ngoại vi): mô mỡ, mô xương. 8 Mô hình một ngăn Xo K Xo: Liều dùng X: Lượng thuốc trong cơ thể K: Hằng số tốc độ thải trừ 0 0.5 1 1.5 2 2.5 0 1 2 3 4 5 Nồng độ ( C) Thời gian (t) X Học phần: Dược lý 1 - 2025 2
9 Giả thuyết • Thuốc phân bố ngay và đồng nhất khắp cơ thể → Mô và dịch cơ thể thành một ngăn ❑ Thay đổi nồng độ huyết tương cũng làm thay đổi nồng độ thuốc trong mô ❑ Điều chỉnh liều, lấy máu, thải trừ xảy ra tại ngăn trung tâm Mô hình một ngăn 0 0.5 1 1.5 2 2.5 0 1 2 3 4 5 Nồng độ (C) Thời gian (t) Phân bố + thải trừ Loại trừ Ngăn 1 giảm nhanh Đường cong nồng độ thuốc theo thời gian không tuyến tính Mô hình hai ngăn K0 K12 K12 1 2 K 11 Giả thuyết • Pha phân bố: Thuốc nhanh chóng đi từ ngăn 1 vào ngăn 2 nên nồng độ ngăn 1 giảm nhanh • Độ dốc đầu tiên tượng trưng cho cả phân bố và thải trừ • Thải trừ xảy ra ở cả ngăn trung tâm và ngăn ngoại biên • Tiến trình thuốc đi vào và đi ra ở mỗi ngăn đều theo bậc 1 Mô hình hai ngăn 12 ❑ Ở các nhóm mô khác nhau sẽ tích lũy thuốc với tốc độ khác nhau ❑ Nồng độ thuốc trong mô phụ thuộc vào: • Lưu lượng máu tới mô • Sự gắn vào mô • Chuyển hóa trong mô • Được phản ánh bởi K21/ K12 Mô hình hai ngăn Học phần: Dược lý 1 - 2025 3